Insecten

Vraag:
De laatste weken komen er allerlei soorten lieveheersbeestjes de huizen binnenvliegen. Sommige mensen sturen ons daarover vragen hoe zij dit kunnen voorkomen. 

Antwoord:
In de herfst zoeken lieveheersbeestjes van de laatste zomergeneratie een veilig plekje om te overwinteren. Hiervoor komen ze vaak terecht in onze huizen die nu eenmaal allerlei spleetjes hebben waar deze diertjes zich door aangetrokken voelen.
Lieveheersbeestjes zijn onschadelijk, eten niet van onze gordijnen of het behang, maar vaak gaan ze wel dood door uitdroging in onze verwarmde huizen.
In het voorjaar zullen ze tevoorschijn komen, eitjes leggen op allerlei struiken en planten en de larven die daaruit komen storten zich met graagte op de eerste generatie luizen die dan alweer onze planten belagen. Dus het bij de hand hebben van een flink aantal lieveheersbeestjes is heel handig in dat opzicht Als u het vervelend vindt, zoveel beestjes in huis, kunt u ook een speciaal kastje maken en dat buiten neerzetten voor lieveheersbeestjes. Neem daarvoor een kistje of een doos (als die niet nat kan worden) en maak er smalle spleetvormige openingen in. Vul de doos dan met kleine propjes krantenpapier of veel laagjes golfkarton en zet hem aan die kant van uw huis waar de lieveheersbeestjes steeds binnenkomen. Zet de beestjes die toch nog binnenkomen er ook in en laat het geheel gewoon tegen de gevel staan gedurende de winter. Als het weer voorjaar wordt zullen de lieveheersbeestjes uitvliegen en hun weg wel vinden. Ook kunt u tussen uw struiken bundeltjes rietstengels of bamboestengels hangen, ook daar kunnen ze zich in verschuilen voor de winter.
Het eenvoudigste is uw tuin in de herfst niet op te ruimen, maar alle stengels te laten liggen en de afgevallen bladeren gewoon tussen de planten te vegen. Dit vormt de beste schuilplek voor alle diertjes in de tuin gedurende de winter
Er zijn ook speciale lieveheersbeestjes kastjes te koop, zie www.vivara.nl. 



Marijke van Damme-Jongsten, 
KNNV bureau Zeist

Vraag:
Ben ik dit jaar toevallig steeds op de verkeerde plek, of zijn er dit jaar aanzienlijk meer Hoornaarwespen dan andere jaren? Sinds 1 mei heb ik er in Vught op landgoed Jagershagen 4 gezien 
( 3 in huis, waarvan 1 in mijn spijkerbroek en dus in mijn been, en 1 in de kas) en vandaag ook 1 in Bathmen (Overijssel). Zijn er al meer meldingen
binnengekomen? Ik zou het leuk vinden dat te horen.

Antwoord:
De laatste jaren neemt zowel het aantal nesten als het verspreidingsgebied van de hoornaar aanzienlijk toe. Meldingen zijn er inmiddels vanuit het gehele land. Waarschijnlijk hebben de warme zomers hier een belangrijke invloed op. Ook de aanwezigheid van steeds meer oudere, holle, bomen hebben invloed op de verspreiding van de hoornaar. Meldingen uit huizen zijn zeldzaam. De hoornaar is vrij schuw en gebonden aan bos met holle bomen en vermolmd hout. Overwintering van de koninginnewesp wordt wel vaker vanuit woningen gemeld, maar leidt meestal niet tot echte overlast.

Arjan van der Veen
Secretaris Landelijke Insectenwerkgroep



Vraag:
Gisteravond zag ik een voor mij onbekend vliegend insect in de tuin. In eerste instantie dacht ik zelfs dat het een kolibrie was. Het had een heel lange snuit waarmee het nectar uit viooltjes haalde, een dik zacht lijf (als van een mot, maar dan nog dikker), en snel bewegende vleugels. Het was naar schatting zo'n 4 cm lang. Vanochtend vertelde ik dit tegen mijn collega en hij had er ook pas een gezien. Kunt U ons vertellen wat dit geweest is?

Antwoord:
Heel waarschijnlijk heeft u een Kolibrievlinder (of Meekrapvlinder) gezien.
Dit is een nachtvlinder die ook wel overdag vliegt, vaak op Flox, Verbena en
Vlinderstruik. Deze zuidelijke insecten zijn veel talrijker in Nederland nu
het zo'n warme zomer is geweest. Vaak zie je de lange tong, de snelle
vleugels die een wazig beeld geven en de rozig getinte achtervleugels, en
ook opvallend is de zwart-wit gestreepte achterlijfspunt.
Een apart beest, er zijn soms mensen (net als u dus) die denken een echte
kolibrie te hebben gezien!
Veel plezier met vlinders kijken  namens de KNNV-webredactie, Ina Marbus



Vraag:
Wat is de plaats van het 7- stippig lieveheersbeestje in de voedselketen?

Antwoord:
De vraag komt eigenlijk neer op: wat eet een 7-stippig lieveheersbeestje, en door wie wordt hij/zij zelf gegeten?
Het voedselpakket bestaat uit bladluizen. Daar is deze soort niet erg kieskeurig in. Ze nemen even graag de zwarte bonenluis (een erg algemene soort, onder andere op tuinbonen) als bijvoorbeeld de perzikluis (een groene soort).
Lieveheersbeestjes worden gegeten door insecteneters (volgens mij vooral door de minder keiskeurige). Daar horen allerlei vogelsoorten bij (zoals de koolmees en de pimpelmees), maar ook kleine zoogdieren (spitsmuizen bijvoorbeeld). Ik denk zelf dat een huismuis of veldmuis een lieveheersbeestje ook niet zal versmaden. In theorie is het mogelijk dat egels lieveheersbeestjes eten als ze die op de grond tegenkomen (dat kan bijvoorbeeld op overwinteringsplekken van lieveheersbeestjes), maar ik weet niet of dit ooit in het echt is waargenomen. Verder kunnen ook spinnen lieveheersbeestjes vangen en opeten.
Hoe vaak het voorkomt dat een lieveheersbeestje door het een of andere dier wordt opgegeten weet ik niet, maar daar zou je zelf natuurlijk naar kunnen kijken. Vooral in het voorjaar, als de ze uit hun winterslaapplaatsen tevoorschijn komen, zou je in je eigen tuin (als je die hebt) kunnen letten op predatie (= opeten) door vogels.
Kees Langeveld